Trung Quốc sẽ đe dọa các đối thủ từ thành phố mới

Trên bản đồ của Trung Quốc xuất hiện một thành phố mới. Hội đồng Nhà nước Trung Quốc đã phê duyệt việc thành lập thành phố cấp huyện Tam Sa. Tại trung tâm hành chính sẽ tập trung cơ quan điều hành các quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa và bãi cạn Scarborough, cùng các vùng biển xung quanh. Đây là thành phố cực nam Trung Quốc, nếu tính cả diện tích vùng nước biển thì đây là thành phố lớn nhất về diện tích. Mặc dù từ khía cạnh phân chia hành chính, sự xuất hiện một thành phố mới trên bản đồ có vẻ buồn cười. Thông thường, thành phố cấp huyện ở Trung Quốc có dân số ít nhất 200 ngàn người. Trên cả 3 hòn đảo này nhiều nhất là 500 cư dân sinh sống. Tuy nhiên, về quan điểm địa chính trị, đây là một động thái mạnh mẽ của Bắc Kinh.

Trụ sở Chính quyền thành phố Tam Sa sẽ được đặt trên hòn đảo Phú Lâm. Hòn đảo nhỏ với diện tích gần 2 km2 được coi là tiền đồn để bảo vệ lợi ích của Trung Quốc trong khu vực giàu tài nguyên trên biển Đông. Lực lượng Trung Quốc cũng bố trí ở đây. Đường băng địa phương có thể tiếp nhận các máy bay loại Boeing-737. Cảng đã được xây dựng xong cho phép những con tàu có tải trọng đến 5 ngàn tấn cập bến.

Động thái này rõ ràng liên quan đến tình hình căng thẳng tranh chấp lãnh thổ ở Biển Đông. Trung Quốc, Việt Nam, Philippines, Malaysia và Brunei hiện đang tranh chấp chủ quyền trên các đảo này. Thậm chí chính quyền Đài Loan cũng có tham vọng trong việc giành quyền kiểm soát các đảo.

Kế hoạch thành lập Tam Sa để kiểm soát hiệu quả hơn các khu vực giàu hydrocarbon rõ ràng đã tồn tại từ rất lâu. Ngay từ năm 2007, tờ Minh Báo của Hồng Kông đã đăng thông tin về khả năng thành lập một thành phố trên các hòn đảo tranh chấp, lúc đó được định danh là "Thành phố X". Việc rò rỉ thông tin dường như là một thủ đoạn thăm dò. Trước khả năng Trung Quốc tăng cường hiện diện tại các vùng lãnh thổ tranh chấp, Việt Nam đã phản ứng mạnh mẽ. Bộ Ngoại giao Việt Nam lúc đó đã đưa ra những chỉ trích gay gắt đối với quan điểm của Bắc Kinh, còn tại 2 thành phố lớn - Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh đã diễn ra những cuộc biểu tình phản đối của quần chúng. Vào thời điểm đó các kế hoạch đã buộc phải hủy bỏ.

Sự khôi phục các kế hoạch này gắn liền với quan điểm của Hà Nội. Hầu hết các nhà quan sát cho rằng việc thành lập Tam Sa là hành động đáp trả sự kiện Việt Nam thông qua Luật Hàng hải. Theo văn bản này, Việt Nam có chủ quyền ở quần đảo Trường Sa, Hoàng Sa và các vùng biển tiếp giáp. Bắc Kinh tuyên bố động thái trên là bất hợp pháp, do vi phạm "chủ quyền không thể chối cãi" của Trung Quốc. Hà Nội cho rằng quan điểm của Việt Nam được xác nhận bằng các tài liệu lịch sử, trong đó cho thấy từ thế kỷ XVI, Việt Nam đã thực hiện hiệu quả việc kiểm soát các vùng lãnh thổ tranh chấp.

Hiện vấn đề nghiêng về tuyên truyền, và chiến tranh ngôn từ, nhưng các bên đều gia tăng sức mạnh quân sự, và tất cả điều này chính là mối nguy hiểm tiềm tàng đối với hòa bình và ổn định ở biển Đông. Chuyên gia của Viện nghiên cứu Viễn Đông Yakov Berger nói:

"Cần hy vọng vấn đề sẽ không phát triển thành cuộc đối đầu nghiêm trọng. Mặc dù giữa Trung Quốc và Việt Nam đã có những cuộc xung đột vũ trang nghiêm trọng cho đến tận chiến tranh năm 1979 và những xung đột trên biển. Vấn đề ở chỗ Trung Quốc và các nước láng giềng có tham vọng khai thác dầu khí do những nước này đang chịu cảnh thiếu hụt năng lượng nghiêm trọng. Tranh chấp, trên thực tế, là nhằm để sở hữu nguồn tài nguyên".

Bình luận về quyết định thành lập Tam Sa, tờ báo có tầm ảnh hưởng của Trung Quốc "Global Times" nhấn mạnh đến những thành tựu công nghệ trong thời gian gần đây của quốc gia này. Đó là thành công trong việc khoan ở những vùng nước sâu, cũng như các thử nghiệm bộ máy lặn có người điều khiển ở vùng nước sâu. Những nhận xét trên hoàn toàn không tình cờ. Trung Quốc chứng tỏ đã sẵn sàng cho một cuộc chiến nghiêm trọng vì nguồn tài nguyên trên Biển Đông. Rõ ràng, căn cứ cho một cuộc tấn công như vậy sẽ phải là thành phố Tam Sa.

Các quốc gia láng giềng sẽ phản ứng như thế nào vẫn còn là một câu hỏi lớn. Liệu động thái này có trao vào tay Mỹ những con át chủ bài trong khi Mỹ ngày càng thúc đẩy ý tưởng mở rộng sự tham gia vào việc bảo vệ các quốc gia trong khu vực trước sức mạnh ngày càng tăng của Trung Quốc?

"Global Times" đã viết rằng phản ứng của Việt Nam và Philippines về việc thành lập thành phố Tam Sa sẽ không được Trung Quốc quan tâm. Tuy nhiên, tờ báo thừa nhận trong tương lai Trung Quốc sẽ phải đối mặt với "sự bất ổn" tại vùng Biển Đông.